Plastry medyczne 

Plastry medyczne stanowią podstawową grupę wyrobów opatrunkowych wykorzystywanych w opiece nad ranami oraz zabezpieczaniu miejsca uszkodzenia skóry przed zanieczyszczeniami i zakażeniami. Są to produkty jednorazowego użytku służące do pokrywania niewielkich ran, skaleczeń, otarć oraz do mocowania innych materiałów opatrunkowych. Plastry znajdują zastosowanie zarówno w placówkach ochrony zdrowia, jak i w domowej apteczce pierwszej pomocy, stanowiąc podstawowe wyposażenie każdej osoby dbającej o bezpieczeństwo własne i swoich bliskich.

Rynek plastrów medycznych oferuje szeroką gamę produktów różniących się budową, materiałem wykonania, rozmiarem oraz przeznaczeniem. Klasyfikacja plastrów opiera się przede wszystkim na podziale na plastry z opatrunkiem, które zawierają warstwę chłonną pokrywającą ranę, oraz przylepce chirurgiczne wykonane z samego materiału przylepnego bez warstwy opatrunkowej.

Plastry z opatrunkiem

Plastry z opatrunkiem składają się z warstwy przylepnej wykonanej z tkaniny, włókniny lub folii oraz centralnie umieszczonej poduszeczki chłonnej pokrywającej ranę. Warstwa chłonna wykonana jest zazwyczaj z celulozy, gazy jałowej lub włókniny i ma za zadanie absorbować wysięk z rany oraz chronić ją przed bezpośrednim kontaktem z klejem.

Plastry gotowe dostępne są w zestawach zawierających różne rozmiary dostosowane do wielkości typowych ran domowych. Najpopularniejsze wymiary to 19x72 mm dla niewielkich skaleczeń, 38x38 mm dla ran o większej powierzchni oraz 56x19 mm dla ran wydłużonych. Plastry gotowe pakowane są w sterylne opakowania jednostkowe z papieru i folii typu blister.

Plastry do cięcia nawijane są na rolki o różnych szerokościach, typowo 6 cm, 8 cm lub 10 cm oraz długościach 1 metr, 5 metrów lub 10 metrów. Umożliwiają one odcięcie fragmentu o dowolnej długości dopasowanej do wielkości rany. Centralna warstwa chłonna zajmuje zazwyczaj 30-50% szerokości plastra, pozostawiając brzegi przylepne do mocowania na zdrowej skórze wokół rany.

Przylepce chirurgiczne - plastry bez opatrunku

Przylepce to materiały opatrunkowe pozbawione warstwy chłonnej, złożone wyłącznie z podłoża pokrytego klejem medycznym. Głównym zastosowaniem przylepców jest mocowanie właściwych opatrunków, kompresów gazowych, bandaży oraz stabilizacja drenów, cewników, sond, kaniul dożylnych i innych urządzeń medycznych wymagających przytwierdzenia. Ich zastosowanie obejmuje zabezpieczanie opatrunków jałowych na ranach pooperacyjnych, mocowanie instrumentów pomiarowych oraz opisywanie i znakowanie probówek czy sprzętu medycznego.

Przylepce nawijane są na plastikowe szpule w formie długich taśm o standardowych szerokościach 1,25 cm, 2,5 cm, 5 cm, 7,5 cm oraz 10 cm. Długości rolek wynoszą zazwyczaj 5 metrów lub 9,14 metrów zgodnie z anglosaską miarą 10 jardów. Niektóre modele wyposażone są w ząbkowane brzegi umożliwiające odrywanie plastra bez użycia nożyczek, co zwiększa wygodę aplikacji w warunkach terenowych lub gdy wymagane jest szybkie działanie.

Rodzaje plastrów według materiału wykonania

• Plastry tkaninowe wykonane są z wiskozy lub mieszanki bawełny z elastanem. Charakteryzują się wysoką rozciągliwością oraz odpornością na uszkodzenia mechaniczne, co umożliwia ich stosowanie w trudno dostępnych i ruchliwych miejscach takich jak stawy, doły pachowe czy pachwiny. Tkanina zapewnia wysoką paroprzepuszczalność oraz wytrzymałość mechaniczną. Plastry tkaninowe są szczególnie polecane do mocowania większych opatrunków oraz w sytuacjach wymagających solidnego mocowania.
• Plastry włókninowe produkowane są z miękkiej włókniny poliestrowej lub polipropylenowej. Włóknina powstaje w wyniku połączenia włókien syntetycznych metodą termicznego sklejania i prasowania. Materiał charakteryzuje się dużą miękkością, lekkością oraz doskonałym dopasowaniem do kształtu ciała. Plastry włókninowe zalecane są szczególnie dla osób o wrażliwej skórze ze względu na zastosowanie delikatnego kleju akrylowego minimalizującego ryzyko podrażnień. Znajdują zastosowanie do mocowania lekkich opatrunków oraz instrumentów medycznych na delikatnych partiach ciała.
• Plastry foliowe wykonane są z cienkiej przezroczystej folii poliuretanowej pokrytej klejem akrylowym. Przezroczystość materiału umożliwia ciągłą obserwację rany bez konieczności zdejmowania plastra. Folia stanowi barierę dla wody i mikroorganizmów, jednocześnie przepuszczając parę wodną i tlen. Plastry foliowe stosowane są do zabezpieczania wkłuć dożylnych, ran powierzchownych oraz jako warstwa ochronna na innych opatrunkach.
• Plastry papierowe produkowane są z miękkiego papieru sterylizacyjnego. Są najbardziej delikatne ze wszystkich rodzajów przylepców, polecane dla skóry szczególnie wrażliwej, w tym skóry twarzy i okolic oczu. Papier jest przepuszczalny dla pary wodnej i powietrza, ale nie stanowi bariery dla wody. Przylepce papierowe można łatwo odrywać ręcznie bez użycia nożyczek.
• Plastry silikonowe pokryte są klejem silikonowym charakteryzującym się łagodnym przyleganiem do skóry bez powodowania podrażnień nawet przy wielokrotnej aplikacji w tym samym miejscu. Klej silikonowy nie przykleja się do rękawiczek, włosków ani uszkodzonej skóry. Plastry silikonowe przeznaczone są dla pacjentów z delikatną, uszkodzoną lub atroficzną skórą oraz w sytuacjach wymagających częstych zmian opatrunku. 

Paski do zamykania ran

Specjalną kategorią plastrów medycznych są sterylne paski do nieinwazyjnego zamykania ran, potocznie nazywane stripami. Są to wąskie paski włókniny o szerokości 3-12 mm i długości 38-102 mm, które przyklejane prostopadle do rany ciętej zbliżają do siebie brzegi rany bez konieczności szycia chirurgicznego. Paski do zamykania ran stosowane są w przypadku niewielkich ran ciętych o równych brzegach, ran chirurgicznych o małej rozległości, jako wspomaganie szwów chirurgicznych dla zmniejszenia napięcia oraz przy ranach w miejscach wymagających dyskretnego opatrunku.

Aplikacja pasków wymaga dokładnej oceny czystości łożyska rany oraz prawidłowego zbliżenia brzegów bez napięcia. Paski mogą pozostawać na ranie przez 7-14 dni do czasu całkowitego wygojenia, stopniowo samoistnie odklejając się wraz z naskórkiem.

FAQ - Plastry

Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania związane z tymi produktami: